De resultaten

De meetperiode zit erop en dus is het tijd om onze eerste bevindingen met jullie te delen. Aan de hand van 521 metingen, uitgevoerd door 111 deelnemers, zijn we het volgende te weten gekomen. Wil je direct alle open data bekijken, klik dan hier.

E.coli in droge en natte tijden

Met de extreme droogte was het lang wachten op regenval, maar met name op 25 augustus en 5 september regende het hard en veel. Zoveel dat deelnemers per SMS een oproep van ons ontvingen om te gaan meten. Door de hevige regen, vooral na lange periode van droogte, spoelde er extra veel vuil het water in. Dit is terug te zien in de hoeveelheid E.coli-bacteriën die zich in het water bevindt.

E.coli is een bacterie die wijst op de hoeveelheid poep en ziektekiemen in het water. Als het heel hard regent en het rioolstelsel kan dit niet aan, dan stort er water over van de riolering naar het oppervlaktewater. Dit is verdund afvalwater uit huizen en bedrijfspanden en het  komt terecht in de Amstel en andere wateren in de stad.

Op dagen dat het niet of nauwelijks regent zie je dat het aantal stippen vaak onder de 18 blijft. 18 stippen is de actuele norm voor E.coli die aangeeft of water schoon genoeg is om veilig in te zwemmen. Bij hevige regenval zie je flinke uitschieters naar wel 120 stippen per milliliter water. In de dagen na een hevige regenbui herstelt de waterkwaliteit zich weer onder invloed van zonlicht en stroming.

De stippen op deze grafiek zijn metingen van allerlei verschillende plekken in de stad, dus ook in de grachten en andere slootjes. Dat is water waar je beter niet in kunt zwemmen. Naast de waterkwaliteit is het voor je veiligheid namelijk ook belangrijk dat er geen obstakels onder water zijn en je niet overvaren kunt worden. Bijvoorbeeld op officiële zwemlocaties, zoals bij de Gaasperplas, Strand IJburg, strand Diemerpark en Nieuwe Meer, waar geen E.coli wordt gevonden, zowel in droge als natte perioden.

6-in-1 chemische test

Met de 6-in-1 chemische strip hebben jullie met één experiment nitraat, nitriet, totaal hardheid, carbonaat hardheid, pH (zuurgraad) én chloor gemeten.

Zuurgraad (pH): gemeten pH waarden lagen tussen 6,4 en 9,0. Dat is prima voor planten en dieren die in het water leven. Als de pH hoger is, duidt dat vaak op groei (fotosynthese) van waterplanten of algen.

Totaal hardheid en carbonaat hardheid: de meeste metingen gaven ‘hard’ water aan: veel mineralen in het water. Regenwater is ‘zacht’, maar ook na een flinke bui en de menging van oppervlaktewater en regenwater gaven de metingen ‘hard’ water aan.

Stikstof (o.a. nitraat en nitriet) in het water is één van de voedingsstoffen die belangrijk is voor de groei van waterplanten. De meeste metingen geven geen bijzonder hoge waarden van nitraat en nitriet. Een aantal deelnemers liet weten dat het aflezen van nitriet en nitraat best lastig kan zijn. Dat kan komen als het water zelf groenig of bruinig is door opgeloste stoffen (slib of algen bijvoorbeeld). Dan zijn de verschillende tinten roze moeilijk te onderscheiden.

Chloor, of ‘bleek’ zit op de teststrip, omdat de test voor aquaria bedoeld is. In veel landen wordt bij drinkwaterproductie chloor gebruikt. In oppervlaktewater komt chloor niet voor, dus laten we deze parameter buiten beschouwing.

Het doorzicht-experiment

Het door jullie gemeten doorzicht was gemiddeld 90 cm, daardoor was bij 19,8% van de metingen de bodem zichtbaar. Zonlicht wat tot op de bodem kan doordringen in het water is belangrijk voor de groei van waterplanten.

Het grootste doorzicht is gemeten in het Westelijk Marktkanaal, in september was de bodem op ruim 2 meter diepte zichtbaar!

Het waterplanten-experiment: dit viel ons op

We wilden graag weten hoe waterplanten verspreid zijn over de stad. Het valt op de kaart hieronder op dat de meeste planten zijn gespot aan de Amstel en bij de Ringvaart. Dat kunnen we wel verklaren omdat de Amstel natuurlijke oevers heeft waar dus vaak oeverplanten groeien.

Op de Ringvaart wordt maar weinig gevaren en dat is goed voor ondergedoken waterplanten. In het centrum van Amsterdam wordt juist veel gevaren en zijn er geen natuurlijke oevers, daar vonden deelnemers dan ook bijna geen waterplanten. Riet en gele plomp zijn jullie het vaakst tegengekomen, beide soorten zijn bijna honderd keer gezien!

Mening van de deelnemers

Jullie vonden 82% van het Amsterdamse water geschikt om aan te wonen. Dat is natuurlijk ook wel belangrijk in een stad waar ongeveer een kwart van de oppervlakte uit water bestaat. Veel Amsterdammers wonen dus dichtbij het water. Bij 40% van de metingen vonden jullie het water zelfs goed genoeg om in te zwemmen.

Gelukkig was maar 4% van het water zo slecht dat jullie het helemaal nergens voor zouden gebruiken. Uiteindelijk hebben jullie samen het water van Amsterdam een 6,4 gegeven. Dat is lager dan de 7 die vorig jaar werd gegeven, maar we hebben deze zomer door de droogte veel meer last gehad van blauwalg. Daardoor was het water misschien iets minder aantrekkelijk.

Andere feiten & cijfers

  • 252 deelnemers ingeschreven
  • 111 deelnemers hebben metingen ingevoerd op de website
  • 21 is het aantal metingen van de meest ijverige deelnemer
  • 143 meetlocaties
  • 521 metingen